E-ticaret site içi arama optimizasyonu, ziyaretçinin aradığı ürünü kendi kullandığı ifadelerle bulmasını kolaylaştırır. Bu rehberde sorgu verilerini analiz etme, eş anlamlıları yönetme, sonuç sıralamasını iyileştirme ve sıfır sonuç sayfalarını faydalı hâle getirme adımlarını ele alıyoruz.
E-ticaret site içi arama optimizasyonu, ziyaretçinin ürün kataloğunda kendi kullandığı kelimelerle sonuca ulaşmasını sağlar. Kullanıcı aradığı ürünü bulamadığında sorun yalnızca arama kutusunun tasarımı değildir; ürün verisi, eş anlamlılar, yazım hataları, stok bilgisi ve sonuç sıralaması birlikte değerlendirilmelidir.
Bu çalışma, SEO görünürlüğünden farklı olarak siteye gelen kişinin ürün bulma deneyimine odaklanır. KepezWeb yaklaşımında ilk adım, hangi sorguların sonuçsuz kaldığını ve kullanıcıların bu sorgulardan sonra ne yaptığını anlamaktır.
E-ticaret site içi arama optimizasyonu nereden başlar?
Site içi arama, menüde bulunmayan ya da kullanıcının farklı bir adla aradığı ürünlere erişim sağlar. Bu nedenle arama kutusu yalnızca bir metin alanı değil, ürün kataloğu ile ziyaretçi dili arasında çalışan bir keşif katmanıdır.
Organik aramada kullanılan anahtar kelime ile site içi arama sorgusu aynı olmayabilir. Kullanıcı arama motorunda genel bir bilgi ararken, mağazanın içinde marka, model, beden, renk veya ürün kodu yazabilir. Bu veriler, katalogdaki alanlarla eşleşecek şekilde işlenmelidir.
- Ürün bulma: Ürün adı, marka, model ve SKU gibi alanlar aranabilir olmalıdır.
- Kategori bulma: Genel sorgular, mümkünse ilgili kategori veya filtre önerileriyle desteklenmelidir.
- Özellik bulma: Renk, beden, materyal, kapasite ve uyumluluk gibi nitelikler indekslenmelidir.
- İhtiyaç bulma: Kullanıcının günlük dilde yazdığı ifadeler, katalogdaki teknik adlarla ilişkilendirilmelidir.
Bu altyapı, e-ticaret sitesi geliştirme hizmeti sırasında planlanabileceği gibi mevcut mağazada veri ve arama katmanının yeniden ele alınmasıyla da iyileştirilebilir.
Sıfır sonuçları sorgu verileriyle teşhis edin
İlk olarak arama kayıtlarını yalnızca toplam sorgu sayısı olarak değil, kullanıcı davranışının bir özeti olarak inceleyin. Her sorgu için aranan ifade, sonuç sayısı, tıklanan ürün, kullanılan filtreler ve sonraki işlem mümkün olduğunca birlikte değerlendirilmelidir.
Sonuç sayısı sıfır olmayan her arama da başarılı kabul edilmemelidir. Kullanıcı sonuçlara tıklamıyor, sorgusunu değiştiriyor veya arama sayfasından çıkıyorsa sonuçlar alakasız olabilir. Bu nedenle sıfır sonuç oranını, yeniden arama ve sonuç tıklama sinyalleriyle birlikte okuyun.
| Sorgu sinyali | Muhtemel neden | İlk aksiyon |
|---|---|---|
| Ürün kodu yazıldığı hâlde sonuç yok | SKU veya barkod alanı aramaya dahil edilmemiş olabilir. | Ürün kodu eşlemesini ve veri aktarımını kontrol edin. |
| Yazım hatalı sorgularda sıfır sonuç | Yakın eşleşme veya öneri mekanizması bulunmuyor olabilir. | Yaygın hataları belirleyip öneri sunun. |
| Genel sorguda çok fazla sonuç | Kategori ve özellik bilgisi yeterince kullanılmıyor olabilir. | Filtre, kategori ve sıralama seçeneklerini görünür kılın. |
| Sonuç var, tıklama yok | Sonuç sıralaması, ürün adı veya görsel bilgi beklentiyi karşılamıyor olabilir. | İlk sonuçları ve ürün veri kalitesini inceleyin. |
Analizi cihaz, kategori, marka ve sorgu türüne göre ayırmak da önemlidir. Mobilde görülen bir arama sorunu masaüstünde görünmeyebilir. Aynı şekilde elektronik ürünlerde model ve uyumluluk, giyimde beden ve renk daha belirleyici olabilir.
Ürün verisini ve eş anlamlılar sözlüğünü düzenleyin
Arama kalitesinin temeli, tutarlı ürün verisidir. Ürün adları farklı ekipler tarafından farklı biçimlerde yazılıyor, varyant stokları ana üründen kopuk tutuluyor veya marka adları düzensiz kullanılıyorsa en iyi arama motoru bile doğru sonucu üretmekte zorlanır.
Aranabilir alanları bir veri sözlüğüyle tanımlayın. Ürün adı, marka, model, SKU, barkod, kategori, renk, beden, materyal, teknik özellik ve uyumluluk gibi alanların hangilerinin aranacağı net olmalıdır. Özellikle ürün kodlarında nokta, tire, boşluk ve büyük-küçük harf farklarının nasıl ele alınacağını belirleyin.
Eş anlamlılar sözlüğü, kullanıcı dilindeki ifadeleri katalog diliyle eşleştirir. Örneğin katalogda cep telefonu kılıfı ifadesi kullanılırken ziyaretçi telefon kabı yazabilir. Bu iki ifadenin aynı ürün grubunu temsil ettiği doğrulanıyorsa eşleştirme yapılabilir.
Ancak her yakın anlamlı kelime otomatik olarak eş anlamlı değildir. Mont ve ceket bazı mağazalarda aynı kategoriye yaklaşsa da ürün kapsamı farklı olabilir. Sözlüğü ürün yöneticilerinin onayıyla oluşturun ve arama kayıtlarından gelen yeni ifadelerle düzenli olarak güncelleyin.
- Tekil ve çoğul kullanımları eşleştirin.
- Türkçe karakter, boşluk ve tire farklılıklarını normalize edin.
- Yaygın yazım hataları için sonucu sessizce değiştirmek yerine öneri gösterin.
- Marka, model ve ürün kodlarını genel metin alanlarından ayrı önceliklendirin.
- Renk, beden ve teknik ölçü birimlerinin farklı yazımlarını tanımlayın.
Arama kutusunu ve sıfır sonuç sayfasını iyileştirin
Arama kutusu özellikle mobil ekranda kolay fark edilmeli ve kullanıcıya ne yazabileceği konusunda yol göstermelidir. Ürün, kategori, marka veya ürün kodu aranabileceğini belirten kısa bir açıklama, belirsizliği azaltabilir. Kullanıcı sorguyu yazarken açılan öneriler de aramayı hızlandırır; ancak öneriler ekranı kapatmamalı ve klavye ile erişilebilir olmalıdır.
Otomatik tamamlama sonuçlarında ürün adı, kategori ve marka gibi farklı seçenekleri ayırın. Kullanıcı yalnızca bir ürün değil, bir kategori arıyor olabilir. Önerilerin güncel stok ve katalog bilgileriyle beslenmesi, satışta olmayan ürünlerin sürekli öne çıkmasını önlemeye yardımcı olur.
Sıfır sonuç sayfası bir çıkmaz sokak olmamalıdır. Sayfada kullanıcının yazdığı sorguyu gösterin ve şu seçenekleri sunun:
- Olası yazım düzeltmesini veya yakın sorguyu önerin.
- Aktif filtreleri görünür kılın ve tek tek kaldırma imkânı verin.
- Daha geniş bir kategoriye ya da ilgili ürün grubuna yönlendirin.
- Sorguyu kısaltma veya farklı bir özellik kullanma önerisi verin.
- Mağazada gerçekten bulunmayan ürünlerde alternatif ürün veya kategori gösterin.
Filtre kaynaklı sıfır sonuç ile gerçekten katalogda bulunmayan sorguyu ayırmak gerekir. Örneğin aranan ürün mevcut olduğu hâlde seçilen beden ve renk birleşimi stokta yoksa mesaj, genel bir ürün bulunamadı ifadesi yerine seçili filtrelerle eşleşme olmadığını açıklamalıdır.
Sonuç sıralamasını alaka ve stokla birlikte kurun
Arama sonuçlarında ilk sırayı yalnızca kampanyalı ya da yüksek marjlı ürünlere vermek, kullanıcının sorgusuyla ilgisiz sonuçlarla karşılaşmasına yol açabilir. Ticari kurallar kullanılacaksa bunlar alaka düzeyinin önüne geçmemeli ve açık sınırlar içinde uygulanmalıdır.
Genel bir öncelik sırası şu şekilde kurulabilir:
- Ürün kodu veya barkodla yapılan tam eşleşmeler
- Ürün adı, marka ve modeldeki tam eşleşmeler
- Kategori ve ürün özellikleriyle anlamlı eşleşmeler
- Mevcut varyant ve stok durumu
- Yakın eşleşmeler ve kullanıcıya açıklanan alternatifler
Stokta olmayan ürünleri tamamen gizlemek veya sonuçlarda göstermek mağazanın iş modeline bağlıdır. Gizliyorsanız kullanıcıya alternatif sunun; gösteriyorsanız stok durumunu açıkça belirtin. Her iki durumda da arama sonucu ile ürün sayfasındaki stok bilgisinin senkron olması gerekir.
Fiyat, popülerlik veya kampanya gibi ticari sinyaller sonuçları destekleyebilir; fakat arama sorgusuyla ilgisiz ürünleri öne çıkarmamalıdır. Sıralama değişikliklerini sorgu türüne göre kontrol etmek ve gerçek kullanıcı aramalarıyla test etmek daha sağlıklı bir yaklaşım sunar.
Ölçüm planı kurun ve iyileştirmeleri sıraya koyun
Site içi aramayı geliştirmek için önce ölçülebilir olaylar tanımlayın. Temel göstergeler şunlardır:
- Sıfır sonuç oranı: Sonuç üretmeyen gönderilmiş sorguların toplam sorgular içindeki payı.
- Yeniden arama oranı: Kullanıcının kısa süre içinde sorgusunu değiştirerek tekrar arama yapması.
- Sonuç tıklama oranı: Arama sonrasında en az bir ürüne gidilip gidilmediği.
- Filtre kullanımı: Kullanıcının sonuçları kategori veya özelliklerle daraltıp daraltmadığı.
- Arama sonrası işlem: Ürün inceleme, sepete ekleme ve sipariş gibi sonraki adımlar.
Bu verileri yalnızca toplamda değil, sorgu grupları bazında inceleyin. Önceliği tekrar eden sıfır sonuçlara, yüksek ilgi gören ürün gruplarına ve ürün kodu aramalarındaki teknik hatalara verin. Ardından eş anlamlı sözlüğü, ürün veri alanları, sıfır sonuç ekranı ve sıralama kurallarını ayrı ayrı test edin.
Arama altyapısı mevcut e-ticaret yazılımının sınırlarını aşıyorsa veri senkronizasyonu, özel filtreler ve arama servisleri için yazılım geliştirme desteği değerlendirilebilir. KepezWeb ekibiyle çalışırken önceliği, önce sorgu verilerinin ve iş kurallarının netleştirilmesine vermek; ardından teknik çözümü seçmek daha kontrollü bir yol sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular
Sıfır sonuçları azaltmanın ilk adımı nedir?
Önce arama kayıtlarını inceleyin. En sık tekrarlanan sıfır sonuç sorgularını, kullanılan filtreleri ve kullanıcıların sorgudan sonra ne yaptığını belirlemeden sözlük veya sıralama değişikliği yapmak sorunun kaynağını gizleyebilir.
Her yazım hatası için otomatik düzeltme yapılmalı mı?
Hayır. Belirsiz sorgularda kullanıcıyı sessizce başka bir sonuca göndermek yerine “Bunu mu demek istediniz?” benzeri bir öneri sunmak daha şeffaftır. Sık tekrarlanan ve anlamı açık hatalar için otomatik eşleştirme kullanılabilir.
Site içi arama SEO çalışmasının yerine geçer mi?
Hayır. Site içi arama öncelikle mağazaya gelen ziyaretçinin ürün bulma deneyimini iyileştirir. Arama sorgularından elde edilen dil verisi kategori ve ürün içeriklerini geliştirmeye yardımcı olabilir; ancak site içi sonuç sayfaları otomatik olarak SEO hedef sayfası kabul edilmemelidir.
Stokta olmayan ürünler arama sonuçlarında gösterilmeli mi?
Bu karar ürünün yeniden satışa girip girmeyeceğine, alternatiflerin bulunup bulunmadığına ve mağazanın iş akışına bağlıdır. Ürün gösteriliyorsa stok durumu açık olmalı, mümkünse benzer veya tamamlayıcı seçenekler sunulmalıdır.
E-ticaret sitenizde arama kutusu, ürün verisi ve sonuç sıralamasını birlikte ele almak istiyorsanız KepezWeb e-ticaret hizmetini inceleyebilirsiniz. Mevcut altyapınız ve sorgu verileriniz için uygulanabilir bir yol haritası oluşturmak üzere teklif formunu doldurabilirsiniz.
